Gelegenheid maakt de aso

Gelegenheid maakt de dief. Dat weten we allemaal. Zet ergens een onbeheerde fiets neer en voor je ‘slotje’ kunt zeggen, is-ie weg. Andersom werkt het natuurlijk net zo. Geef mensen geen enkele mogelijkheid om zich netjes te gedragen en ze veranderen vanzelf in complete aso’s.

Ik merk het als ik braaf mijn rondje van een kilometer of twaalf jog en onderweg een leeg pakje Jawbreaker van de grond raap. ‘Die gooi ik zo wel even weg’, denk ik nog. Kleine moeite. Doen we gewoon. Goed voor de karma en de bovenbenen. Alleen… dat ‘zo even’ duurt dus zes kilometer. Tussen kilometer twee en acht kom ik namelijk geen enkele vuilnisbak tegen. Nul. Nada.

Nu heb ik nog het geduld om dat pakje een half uur in mijn hand te houden. Een betere wereld begint bij jezelf, zullen we maar zeggen. Voor de gemiddelde puber gaat dit echter niet op. Die is na dertig seconden al mentaal afgehaakt en dat is nog ruim ingeschat. Die ziet geen vuilnisbak, haalt z’n schouders op en lanceert dat blikje Cola met een sierlijke boog richting berm. Klaar. Probleem opgelost. Om vervolgens met z’n allen te staan kijken naar de rotzooi en te denken: ‘Hoe kan dit nou toch?’ Nou, zo dus.

Begrijp me niet verkeerd. Ik weet ook wel dat het hele stikstofverhaal een politieke aangelegenheid is om zoveel mogelijk boeren te onteigenen. Een blind paard kan dat nog zien. Besef ook dondersgoed dat wij als mensheid echt niet aan de thermostaat van de aarde kunnen draaien en dat het met die opwarming reuze meevalt. We schijnen zelfs in een koele periode te zitten.

Dat betekent overigens niet dat we er dan maar een zootje van moeten maken. Want uiteindelijk lopen we hier met z’n allen gewoon op hetzelfde stukje grond. Dus lijkt het me niet heel ingewikkeld om het een beetje netjes te houden.

Het helpt dan wel als je het mensen niet onnodig moeilijk maakt. Zet gewoon wat extra vuilnisbakken neer. Eentje hier, eentje daar. Liefst binnen een minuut of twee lopen of fietsen en maak er desnoods een spel van. Basketbalringen, gekleurde bakken, een soort kermisattractie. Iets waardoor zelfs de meest ongeïnteresseerde puber denkt: ‘Vooruit dan, ik gooi ’m er wel even in.’

Want zelfs als er twee vuilnisbakken naast elkaar staan voor de supermarkt, weten ze het nog te presteren om ernaast te mikken. Dus misschien moeten we het niet alleen makkelijker maken, maar ook leuker. Of in ieder geval minder ingewikkeld dan het nu is.