Sommige dingen vergeet je nooit. Althans, dat denk je. Tot je op een dag niet meer weet waar je sleutels liggen, wat je gisteren gegeten hebt of waarom je überhaupt in de supermarkt stond. En dan begint iemand in de verte te zingen. Eén gitaarakkoord, één pianonoot. En ineens is alles er weer.
Eens per jaar loop ik als vrijwilliger in Volendam mee met de Rolstoelvierdaagse. Vier dagen lang wandelen, praten, lachen en vooral luisteren. Veel van de deelnemers lijden aan een vorm van dementie.
Soms weten ze niet wat ze die ochtend gegeten hebben of hoe de kinderen heten die ze grootbrachten, maar zodra het koor in het verenigingsgebouw begint te zingen, verandert alles.
Dan vullen stemmen de ruimte. Liedjes van vroeger. Van grootmoeders tijd. En waar het geheugen even niet meewerkt, lijkt de muziek plotseling alle vergeten laatjes weer open te trekken. Mensen die een uur geleden nog stil waren, zingen woord voor woord mee. Alsof hun verleden even door de voordeur binnenwandelt en zegt: ‘Weet je nog?’
Zelf heb ik — door een ‘klein boemetje’ in het verleden — ook te maken met een wat minder actief geheugen. Waar kennen we dat ook alweer van? Volgens de specialisten ‘zit alles er nog hoor, je weet alleen niet hoe je bij het laatje moet.’
En inderdaad: verjaardagen, afspraken, boodschappen… allemaal spoorloos. Echter, speel de eerste aanslag van een gitaar of piano en ik weet het meteen. Van de jaren ’70 tot de muziekcatalogus van vandaag — mits het mijn smaak is — zing ik het van A tot Z mee.
Ergens is dat fascinerend. Muziek weet de weg waar woorden verdwalen. Ik vraag me dan af: waarom doen we daar niets mee? Waarom zetten we geschiedenis, wiskunde of biologie niet op muziek?
Laat kinderen het periodiek systeem zingen. Maak van de Franse revolutie een meezinger. Na één couplet weet iedereen wat er in 1789 gebeurde. Mét melodie.
Misschien klinkt het wat naïef, maar ik geloof serieus dat onze hersenen beter luisteren dan we denken. En als melodie het geheugen kan wekken bij iemand die alles vergeten is, dan ligt daar toch een klein wonder verborgen?
Volgend jaar loop ik weer mee. En zing ik weer zacht mee met liedjes die ik dacht kwijt te zijn. Want wat het hoofd vergeet, herinnert het hart zich blijkbaar feilloos.
En ach… mochten we ooit écht alles vergeten, dan hoop ik maar dat iemand even een gitaar aanslaat. Grote kans dat we dan gewoon weer meezingen.
Hij is weer prachtig Jan , zou zo maar kunnen dat ik zelf ook straks mee zing , want ik ken er wel een paar aha
Mooi Jan !
Dank u! Wordt gewaardeerd!